Lęk-czym jest i jak utrudnia nam życie

Niezależnie od czasów w których żyjemy zawsze będzie w nas lęk. Mimo braku istnienia obiektywnych przyczyn lęku często zakorzeniają się w nas subiektywne lęki, które nierzadko utrudniają nam codzienne funkcjonowanie.

Lęk według Słownika psychologii to “niejasny, nieprzyjemny stan emocjonalny charakteryzujący się przeżywaniem obaw, strachu, stresu i przykrości”.

Lęk jest związany z przewidywaniem nadchodzącego z zewnątrz lub pochodzącego z wewnątrz organizmu niebezpieczeństwa. Odgrywa bardzo ważną rolę w naszym życiu-ostrzega nas, a więc pomaga chronić życie lub zdrowie lub mobilizuje w mniej kryzysowych sytuacjach np. każe nam zawczasu przygotować się do ważnej prezentacji aby wypaść dobrze. Niekorzystnie działa na nas wtedy kiedy na stałe zagnieżdża się w naszym umyśle, w oderwaniu od obiektywnych faktów i racjonalnego myślenia. 

Zgodnie z klasyfikacją Diagnostycznego i statystycznego podręcznika zaburzeń psychicznych DSM-5 wyróżnia się 10 typów lęku lub zaburzeń lękowych. Oto one:

  1. Zespół lęku uogólnionego-nadmiernie zamartwianie sie w sytuacjach niewymagających nadmiernej reakcji lękowej.
  2. Fobia społeczna (fobia społeczna)-niepokój  dotyczy interakcji społecznych. Charakteryzuje się lękiem przed odrzuceniem , wyśmianiem, poniżeniem.
  3. Zespół lęku separacyjnego- nadmierny strach przed rozłąką z osoba, z którą łączy nas emocjonalna więź. Najczęściej występuje u dzieci, czasem jednak może dotyczyć dorosłych.
  4. Agorafobia-intensywny lęk w sytuacjach tj. korzystanie z komunikacji miejskiej, zatłoczonych galerii handlowych lub przeciwnie-w dużych przestrzeniach.
  5. Lęk napadowy- nieoczekiwane i powtarzające się ataki paniki charakteryzujące się dużą intensywnością strachu lub dyskomfortu. Osoba doświadczyła już wcześniej ataku paniki w jakiejś sytuacji i boi się następnego. 
  6. Mutyzm wybiórczy-ciągła niezdolność do wysławiania się w pewnych okolicznościach. Pojawia się w dzieciństwie i najczęściej dotyczy niemożności mówienia przed osobami nie należącymi do kręgu społecznego dziecka.
  7. Specyficzne fobie-irracjonalne, intensywne i nieproporcjonalne do sytuacji reakcja na bodziec fobiczny (sytuacyjny lub rzeczowy). Fobie sytuacyjne to np. strach przed jazdą windą. Wyróżniamy również fobie zwierzęce, środowiska naturalnego czy ran po pobraniu krwi. 
  8. Zaburzenia lękowe wywołane substancjami / lekami- związany z zażywaniem leków czy narkotyków. Pojawia się w trakcie odstawienia lub nadmiernego przyjęcia substancji.
  9. Zaburzenie lękowe spowodowane innym stanem chorobowym- lęk jest konsekwencja choroby. Np. nadczynność tarczycy fizjologicznie powoduje stany lękowe.
  10. Inne określone i nieokreślone zaburzenia lękowe- zaburzenia niespełniające  kryteriów żadnych powyższych zaburzeń.

Strach a lęk

W życiu codziennym często używamy tych słów zamiennie. Tak naprawdę są to jednak dwa odrębne, lecz powiązane ze sobą zjawiska emocjonalne.

StrachLęk
emocja podstawowa, której źródło jest zewnętrzne-wyzwalają go czynniki zewnętrzne, np. ogień, dzikie zwierzę, jadący na nas pojazdźródłem lęku jest niepewność i niejasność, które pochodzą z naszego wnętrza, często są lekami wtórnymi biorącymi początki od lęków pierwotnych, nieuświadomionych
emocja motywacyjna pozwalająca podjąć działanie-walczyć lub uciekaćlęki paraliżują działanie, obniżają jakość codziennego funkcjonowania

Strach przemija wraz z ustaniem bodźca zewnętrznego, lęk natomiast zostaje w nas, kumuluje się i często powoduje objawy psychosomatyczne. Warto zatrzymać się i stanąć twarzą w twarz ze swoim lękiem bądź lękami, przyglądać się sytuacjom, które są wyzwalaczami lęku  i zawalczyć o zmniejszenie jego natężenia.

W kolejnym wpisie prześledzę podejścia różnych terapii łagodzenia lęków-serdecznie zapraszam 🙂

Autor:

Ewelina Wysocka, Project Manager w pracujmniej.pl. Uwielbia czytać książki i porządkować zawartą w nich wiedzę w przystępny sposób  dlatego w naszym zespole zajmuje się tworzeniem treści. Odpowiada również za organizację projektów szkoleniowych. Oprócz zainteresowania psychologią i rozwojem osobistym jej pasją jest biohacking.

Facebook
WhatsApp
Twitter
LinkedIn